panteion
Οι περισσότεροι από εμάς όταν μπαίνουμε στο Πανεπιστήμιο- και ειδικά στην πρώτη μας επιλογή- είμαστε γεμάτοι ενθουσιασμό να γνωρίσουμε τη φοιτητική ζωή που έχουμε ακούσει πάμπολλους να μας την περιγράφουν ως την καλύτερη περίοδο της ζωής μας. Και όντως έτσι είναι.

Η αλήθεια είναι πως ήδη από το σχολείο αλλά και από διάφορα ακούσματα παρουσιάζεται η εικόνα ότι η φοιτητική ζωή είναι ένα ατέλειωτο πάρτι με ξενύχτια, ποτό, κραιπάλες, ύπνο και πάλι από την αρχή. Σίγουρα έχει και αυτά. Αλλά και πολλά ακόμη. Ένας καλός λόγος που καλλιεργείται αυτή η εντύπωση είναι ίσως το γεγονός ότι οι γονείς και ειδικά όσοι ασχολούνται με τη διαδικασία των Πανελληνίων προωθούν μια χαλαρή και δίχως για τίποτα προσπάθεια ουτοπία όπου απουσιάζει ή υπάρχει ελάχιστα το διάβασμα ή η παρουσία και η ουσιαστική ενασχόληση με το αντικείμενο σπουδών, ορθώνοντας έτσι έναν μύθο που γιγαντώνεται και ανάγεται στην γενική αντίληψη που εξισώνει την ιδιότητα του φοιτητή με το άραγμα και την καλοπέραση. Μια αντίληψη που θα μπορούσε να πει κανείς ότι έχει εδραιωθεί στην μέση ελληνική λογική και συνιστά παρακλάδι της εθελούσιας τύφλωσης, του στρουθοκαμηλισμού, της ευθυνοφοβίας, του ακάματου τρόπου ζωής… Έτσι λοιπόν όταν πια είσαι και επισήμως φοιτητής καλείσαι να ανακαλύψεις ιδίοις όμμασι αν τελικά όλο αυτό το παραμύθι περί απόλυτης ανεμελιάς που είχες πλάσει με την ευγενική χορηγία της γενικής και επικρατούσας αντίληψης ισχύει και αν ναι, σε ποιο βαθμό.

Το θέμα είναι ότι τώρα πια είσαι προκατειλημμένος. Και έτσι όταν βλέπεις ότι τα πράγματα απέχουν λίγο ή πολύ από το πώς τα είχες σκεφτεί, ξεκινάς να δυσανασχετείς. Οι φράσεις «Πωωω πάλι αύριο έχω σχολή..» ή «Πάλι πρέπει να ξυπνήσω για εργαστήριο…» ή ακόμη και οι περιπτώσεις μιας κατάληψης ή μιας απεργίας στα MMM ή επεισόδια στο κέντρο μεταφράζονται ως η απόλυτη αγαλλίαση που δεν θα χρειαστεί να περάσεις όλο αυτό «το βασανιστήριο» να ξανα βρεθείς στο αμφιθέατρο της σχολής σου. Φράσεις που αν αλλάξεις λίγο τις λέξεις είναι ολόιδιες με αυτές που χρησιμοποιούσες στο σχολείο με την πρώτη ευκαιρία που σου δινόταν για να κάνεις κοπάνα. Πόσο έχουν αλλάξει από τότε τα πράγματα άραγε και πόσο η νοοτροπία σου;

Και σε αυτό το σημείο έρχεται η στιγμή να θέσουμε μια πιο απλή ερώτηση. Πώς και από τι ακριβώς κουράστηκες ώστε να πανηγυρίζεις με την πρώτη ευκαιρία; Τόσο επίπονο είναι για σένα να παρακολουθείς και να ενημερώνεσαι για ένα αντικείμενο που υποτίθεται ότι στο κάτω κάτω επέλεξες να σπουδάσεις; Και μάλιστα που μόχθησες και πέρασες μια δύσκολη διαδικασία θυσιάζοντας σίγουρα αρκετά πράγματα, προκειμένου να εξασφαλίσεις την θέση σου σε αυτό το αμφιθέατρο που τώρα βαριέσαι να πας. Δεν έχεις αλλάξει όπως φαίνεται και πολύ από τον καταπιεσμένο μαθητή που μετρούσε τις μέρες να λήξει η διαδικασία των Πανελληνίων και γενικότερα να αποδεσμευτεί από το σχολείο. Εφόσον όμως τώρα βρίσκεσαι κάπου που ο ίδιος επέλεξες και μάλιστα στόχευσες σε αυτή την επιλογή σου, γιατί γκρινιάζεις; Δεν θα έπρεπε να σου προσφέρει μεγαλύτερη χαρά το να μπορείς επιτέλους να ασχολείσαι με το αντικείμενο που ερωτεύτηκες από το να βρίσκεις ευκαιρία να περνάς περισσότερη ώρα κάτω από τα ζεστά σου σκεπάσματα ή από το να αναλώνεσαι σε συνεχείς εξόδους που ουσιαστικά περίπου οι μισές είναι είτε υποχρεώσεις είτε απλά μια ευκαιρία για να βγεις από το σπίτι; Γιατί υπερτερεί αυτή η επιφανειακή σου στάση, αυτός ο ενθουσιασμός του « ουφ ευτυχώς τη γλιτώσαμε και σήμερα», αυτή η αγαλλίαση του ότι έφυγε ένα βάρος από τους ώμους σου και επιτέλους είσαι ελεύθερος να κάνεις άλλα πράγματα πιο “σημαντικά” και “γόνιμα” για σένα; Γιατί δεν θυμώνεις; Γιατί δεν το παίρνεις προσωπικά που θα χάσεις πολύτιμο χρόνο από αυτό που επέλεξες εσύ ο ίδιος να ασχοληθείς και που θα περίμενε κανείς να αγωνιάς να ανακαλύψεις και να το κάνεις δικό σου;

Οι απαντήσεις είναι ποικίλες και σίγουρα μερικές από αυτές  πολύ προσωπικές. Αλλά για κάποιον που η σχολή του ήταν είτε η πρώτη είτε από τις πρώτες επιλογές του, γιατί να παρουσιάζει τώρα αυτή την αδιάφορη στάση;

Αποτέλεσμα εικόνας για panteion library

Η νοοτροπία αυτή ξεκινάει πολύ πριν την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο, ήδη από το σχολείο και την διαδικασία της προετοιμασίας των Πανελληνίων. Ακούμε και βλέπουμε το περιβάλλον μας να μας προτρέπει και να μας τονίζει να μπούμε σε μια σχολή, να γράψουμε καλά στις εξετάσεις και θέτουμε μόνο αυτό ως στόχο. Η επιμονή τους σχετίζεται με το να περάσεις τις εξετάσεις και κατά επακόλουθο να μπεις στο Πανεπιστήμιο, όχι με το γιατί αξίζει να προσπαθήσεις να μπεις στο Πανεπιστήμιο εξ αρχής. Η ουσιαστική έννοια του Πανεπιστήμιου, με το νόημα της ακαδημαϊκής μόρφωσης δεν ξεκινάει ούτε τελειώνει με τις Πανελλήνιες. Για κάποιους δεν ξεκινάει μάλιστα ποτέ, ακόμη και όταν ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Οι Πανελλήνιες είναι απλά ένα κλειδί για να ανοίξεις την πόρτα. Το γιατί πρέπει να την ανοίξεις, τι σου προσφέρει και τι θα κερδίσεις ουσιαστικά σαν άνθρωπος όταν την περάσεις και μπεις στον κόσμο που ξεδιπλώνεται μπροστά σου λίγοι το τονίζουν.

Η επιφανειακή αυτή θεώρηση των πραγμάτων δημιουργεί έναν αλυσιδωτό και επαναλαμβανόμενο κύκλο αδιαφορίας και παθητικότητας, ο οποίος εύκολα βαλτώνει τα φοιτητικά σου χρόνια. Η μόνη σου αγωνία που σχετίζεται με την επιστήμη σου- όποια και αν είναι αυτή- καταντά να είναι το άγχος να εξασφαλίσεις κάποιες σημειώσεις για την εξεταστική που πρόχειρα θα διαβάσεις, ενώ έννοιες όπως προσωπική ενασχόληση και αφιέρωση δεν αγγίζουν την καθημερινότητά σου. Τώρα πια ο κοντόφθαλμος στόχος σου είναι η εξεταστική αυτή καθαυτή, όχι το να γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Εξελίσσεσαι σε έναν φοιτητή που μένει άπραγος, τη στιγμή που όλα γύρω σου κινούνται, αλλά παράλληλα πάντα πρόθυμος να ρίξεις το φταίξιμο στους γνωστούς «άλλους» όποτε προκύπτει κάποιο πρόβλημα, είτε αυτοί είναι οι συμφοιτητές, είτε οι καθηγητές, η Κοσμητεία, η Γραμματεία, η Πρυτανεία, ολόκληρο το “σύστημα” -όπως λες συχνά- , αλλά σε καμία περίπτωση εσύ ο ίδιος δεν φέρεις μερίδιο ευθύνης ή έστω συνενοχής. Άλλωστε πώς να έχεις διαμορφωμένη γνώμη και άρα την ευθύνη που φέρει αυτή, όταν ουσιαστικά είσαι απών;

Ίσως ήρθε η στιγμή να αναθεωρήσεις κάποια πράγματα, και να λάβεις υπόψη σου μόνο ένα ως δεδομένο: κάνε αυτά τα χρόνια δημιουργικά, κάνε τα να μετράνε. Να είναι χρόνια για σένα. Όπως μας είχε πει κάποια καθηγήτριά μας στη Σχολή: «μόνο οι ανηφόρες οδηγούν σε κορυφές». Ή αν προτιμάς κάτι από Steve Jobs: «stay hungry, stay foolish».

Μαρία Κοτσώνη, φοιτήτρια Νομικής Σχολής  ΕΚΠΑ